Kessels (Tilburg)

Kessels was een toonaangevende Nederlandse muziekinstrumentenfabriek in Tilburg (actief 1886–1955), opgericht door Mathijs (Mathieu) J. H. Kessels. Wat begon als muziekuitgeverij en handel groeide uit tot een full‑range fabrikant met internationale afzet: van koper- en houtblaasinstrumenten (waaronder saxofoons en klarinetten) tot piano’s, pianola’s, harmoniums, slag- en strijkinstrumenten. Op het hoogtepunt werkten er honderden mensen en werden in totaal meer dan een half miljoen instrumenten gebouwd; Kessels gold als een van de grootste fabrikanten van Europa in zijn tijd.

Geschiedenis

Oorsprong (1880–1889) — In Heerlen start Kessels in 1880 met muziekuitgave en handel. In 1886 verhuist hij naar Tilburg, richt de (Koninklijke) Nederlandsche Fabriek van Muziekinstrumenten op en begint met reparatie/handel; vanaf 1889 volgt eigen productie. Een vaak verteld beginmoment: twee Saksische vaklieden helpen de eerste reparaties uitvoeren—de kiem voor een echte fabriek.

Uitbouw & industrialisatie (1890s–1910s) — Rond 1898 opent Kessels een grote fabriek aan de Industriestraat. De productie wordt verbreed naar bijna alle instrumentsoorten, met een internationale klantenkring (harmonie/fanfare, militaire en civiele orkesten). Veel Oost‑Europese vaklieden vinden werk in Tilburg.

Interbellum & internationale faam (1920s–1932) — Kessels groeit uit tot een van de grootste spelers; het bedrijf exporteert wereldwijd en combineert instrumentenbouw met muziekuitgave. Ook in het saxofoonsegment profileert Kessels zich, met o.a. de ‘Sirena’‑sopraansaxofoon (ca. 1905) voor solisten. Oprichter Mathieu Kessels overlijdt in 1932.

Tussen oorlog en wederopbouw (1930s–1940s) — Ondanks crisis en oorlog blijft Kessels produceren, zij het onder lastige omstandigheden. In de familie ontstaan tevens zijtakken: zoon Hendrik Kessels begint in 1931 een eigen fabriek (Den Haag → Maastricht), later bekend als Kessels Vereenigde Muziekinstrumentenfabriek; die lijn staat los van de Tilburgse hoofdvestiging.

Laatste jaren & einde (1950s) — In de jaren vijftig loopt de bedrijvigheid in Tilburg terug; de Tilburgse fabriek sluit rond 1955. Over de hele levensduur worden meer dan 500.000 instrumenten gebouwd; de naam blijft in de regio voortleven en het erfgoed is nu te zien in het Kessels Museum.

Modellen saxofoon

Prototype (solo‑model) — vroege serie ca. 1895–1896

Vroeg solomodel vóór de hernoeming naar Célesta/Sirena; gepresenteerd op expo’s in 1896.

  • Naam later vervangen door: Célesta / Sirena
  • Positionering: solo/artist
  • Periode: midden 1890s

Célesta Contrabass Saxophone (B♭) ca. 1899

Célesta‑familie omvat ook de bas/‘contre‑basse’ sax (catalogus ca. 1899).

  • Stemming: B♭ (bas/contre‑basse)
  • Bron: cataloguspagina rond 1899 (familieoverzicht)
  • Positionering: premium/solo (Célesta)

Célesta — saxofoonfamilie ca. 1899–1910s

Premiumlijn; volledige saxofoonfamilie in de catalogi rond 1900.

  • Familie: E♭ sopranino, B♭ sopraan, E♭ alt, B♭ tenor, E♭ bariton, B♭ bas
  • Positionering: premium/solo
  • Schatting: eerste catalogusvermelding rond 1899

Sirena Soprano Saxophone (B♭) 1905

Sirena‑sopraan (B♭), bedoeld als solistenmodel.

  • Stemming: B♭ (sopraan)
  • Afwerking: nikkel (periodevoorbeeld)
  • Positionering: solo/artist (Sirena‑lijn)

Sirena — saxofoonfamilie (soloistenlijn) ca. 1905–1910s

Soloistenlijn; o.a. bekende Sirena‑sopraan (B♭, ca. 1905).

  • Familie: B♭ sopraan (bekend), E♭ sopranino/alt vermeld in catalogi
  • Kenmerk: Sirena‑embleem (figuur op dolfijn)
  • Positionering: solo/artist

Kessels Soprano Saxophone (B♭) 1910

Gedocumenteerd sopraanvoorbeeld uit 1910.

  • Stemming: B♭ (sopraan)
  • Indicatie: Kessels‑collectie vermelding (1910)

Baritonsaxofoon (E♭) — voorbeeld 1912 1912

Gedocumenteerd baritonvoorbeeld uit 1912; illustreert Kessels’ grotere stemmen.

  • Stemming: E♭ (bariton)
  • Gebruik: harmonie/fanfare en solistisch
  • Indicatie: toont productie van grote stemmen vóór 1915

Kessels Baritone Saxophone (E♭) 1912

Gedocumenteerd baritonvoorbeeld uit 1912.

  • Stemming: E♭ (bariton)
  • Indicatie: Kessels‑collectie vermelding (1912)

Kessels Tenor Saxophone 1912

Gedocumenteerd tenorvoorbeeld uit 1912.

  • Stemming: B♭ (tenor)
  • Indicatie: Kessels‑collectie vermelding (1912)

Corona — saxofoonfamilie vanaf 1915

Parallelle modelnaam naast Eola in dezelfde periode.

  • Familie: typische stemmen volgens catalogusindeling
  • Schatting: introductie rond 1915
  • Positionering: serie‑lijn (windinstrumenten)

Eola — saxofoonfamilie vanaf 1915

Modelnaam die met de nieuwe fabriek (1915) in gebruik kwam voor blaasinstrumenten.

  • Familie: typische stemmen volgens catalogusindeling
  • Schatting: introductie rond 1915
  • Positionering: serie‑lijn (windinstrumenten)

Modellen klarinet

Perfectionné / Perfectionné Professionelle — klarinetten vanaf 1894

Verbeterde lijn voor houtblazers; stempel ‘Perfectionné (Professionelle)’ komt voor.

  • Materialen: grenadille (hoog), ook eboniet/fruitwood varianten komen voor
  • Systeem: Boehm‑systeem (B♭/A) gangbaar; E♭ en C komen voor
  • Positionering: studie/professioneel (naargelang uitvoering)

Basklarinet (grenadille) — 15 of 22 kleppen ca. 1902

Basklarinet aangeboden met twee klepconfiguraties.

  • Opties: 15‑kleps of 22‑kleps uitvoering
  • Materiaal: grenadille
  • Doelgroep: harmonie/fanfare, theater

Basklarinet — 15 kleppen (grenadille) ca. 1902

Basklarinetuitvoering met 15 kleppen, aangeboden in de catalogus van 1902.

  • Materiaal: grenadille
  • Klepconfiguratie: 15 kleppen
  • Label: ‘Perfectionné Professionelle’ (periode‑stempel)

Basklarinet — 22 kleppen (grenadille) ca. 1902

Uitvoering met 22 kleppen, naast de 15‑kleps variant in dezelfde catalogus.

  • Materiaal: grenadille
  • Klepconfiguratie: 22 kleppen
  • Label: ‘Perfectionné Professionelle’ (periode‑stempel)

Corona — klarinetten (familie) vanaf 1915

Parallelle serie‑naam naast Eola in dezelfde periode.

  • Stemmen: B♭/A als kern; varianten per catalogus
  • Schatting: introductie rond 1915

Célesta — klarinetten (familie) ca. 1915–

Modelnaam doorgetrokken naar klarinetten in de 1910s‑catalogi.

  • Stemmen: B♭/A (hoofdlijn), E♭/C komen voor
  • Positionering: premium/solo
  • Schatting: introductie rond 1915

Eola — klarinetten (familie) vanaf 1915

Serie‑naam binnen het klarinetprogramma.

  • Stemmen: B♭/A als kern; varianten per catalogus
  • Schatting: introductie rond 1915
Scroll to Top